Những mùa xuân qua – Ara Phat
Hắn lại kể chuyện với các bạn, cũng xin nói lại là một số bài viết hắn đưa vào blog không phải thuần túy là một trang văn, có khi là hồi ký, mà thường là tùy bút, hắn chỉ là người kể lại những chuyện xảy ra với hắn, lúc mở trang blog hắn cũng đã ghi là kể lại chuyện cho bạn bè và con cháu những chuyện xảy ra trong cuộc sống của vợ chồng hắn với lời tựa là « Vì sao hắn viết blog ».
Lúc đó trong bữa cơm gia đình 5 cái ghế trên bàn ăn lúc nào cũng đủ người là vợ chồng hắn và 3 cô con gái. Chuyện gái lớn có chồng là chuyện bình thường và hai cô con gái cũng lần lượt bước qua ngưỡng cửa ấy, tổ chức một gia đình riêng và vợ chồng hắn có được 5 cháu ngoại.
Không gian của câu chuyện kể này là những sinh hoạt gia đình hắn ở Angleur thuộc tỉnh Liège … Hắn mua căn nhà này vào năm 1990, ban đẩu hắn định tìm mua căn nhà đã đăng báo ở đường Jules Verne, nhưng lộn đường nên vào đường Vaudrée, nhìn số nhà thì thấy có căn nhà số 227 đang treo bảng bán, dừng xe xuống xem tháy họ ghi là « xem nhà hỏi ông hàng xóm » số 229. Bấm chuông hỏi thăm và được ông Martin dẫn 2 vơ chồng vào xem…nhìn thấy nhà tốt, rộng rãi với 3 phòng ngủ, giá cả phải chăng, hắn cúng trả giá…ông bảo để ông liên lạc với chủ nhà…chỉ 2 tiếng đồng hồ sau, chủ nhà từ Charle Le Roi hẹn giờ rồi lên đến. Chỉ 20 phút sau là đã thỏa thuận xong giấy tờ, thủ tục cũng nhanh vì ngân hàng cho người định giá nhà và chấp thuận…hắn trả góp nhà 20 năm.
Căn nhà này hắn chỉ đi bộ 300m là đến một đảo nhỏ. Hòn đảo này được hình thành bởi sông Meuse, sông Ourthe và kênh đào Ourthe. Kênh đào Ourthe được khánh thành năm 1847 và dòng chảy của kênh Ourthe đã được nắn thẳng từ năm 1902 đến năm 1905. Trước đó, một nhánh của kênh Ourthe có tên là Fourchu Fossé đã đi vòng qua đảo sau trở thành trung tâm mua sắm năm 1995 ở phía nam.
Đảo này lúc hắn đến còn hoang sơ với khu rừng chồi, cũng là nơi cho hoc sinh du ngoạn được nối với đất liền bằng những chiếc cầu sắt và nơi này được trồng tỉa cây cối, xây dựng thành một khu phúc hợp bao gồm một trung tâm thương mại có khoảng 100 cửa hàng, một siêu thị Carrefour và những văn phòng làm việc được gọi là trung tâm Belle-île với logo (Logo của trung tâm mua sắm phản ánh đặc điểm này. Các đường màu trắng tượng trưng cho các tuyến đường thủy, và hình tam giác màu hồng tượng trưng cho hòn đảo). Còn hắn, hắn gọi đây là đảo NGOẠN MỤC vì nhớ lại một thời đi từ Đà Lạt xuống Nha Trang đi ngang đèo Ngoạn Mục lấy từ tên người Pháp gọi là đèo Belle Vue, cũng có người gọi là đảo Đào Hoa vì chung quanh khu phúc hợp trồng rất nhiều loại hoa đào mà hắn có ghi lại.
Chung quanh khu phúc hợp này vẫn được dựng thành nơi đi dạo nghỉ chân đẹp cả 4 mùa. Những hình ảnh hắn đưa lên một phần ở nơi đây, một phần ở khu rừng sau nhà và cả những con đường dọc theo bờ sông Ourthe hay trong một cuộc đi chơi nơi khác để mừng sinh nhật Chả Quế hay kỷ niệm ngày hắn đặt nụ hôn đầu tiên
Các đường màu trắng tượng trưng cho các tuyến đường thủy, và hình tam giác màu hồng tượng trưng cho hòn đảo) .Logo Belle- île .
Đóa hoa đẩu tiên sau khi vừa chấm dứt mùa đông, từ khe hở của chiếc ghế dài trong công viên, hoa cũng tìm mọi cách để len lỏi nhìn được ánh sáng mà nhô ra khoe sắc, ngay cả trên thân cây cổ thụ cũng có một cặp hoa nhú ra khỏi lớp vỏ dày (Photo Ara).
Cây cổ thụ này cũng là anh đào, nụ còn chưa nở mà nơi thân 2 đóa hoa đã trình làng như để giới thiệu thân phận mình là con cái của cây đào Cerísier (Photo Ara)
Vợ chồng hắn có nhiều kỷ niệm trong tháng 3, tháng này hắn đã đặt nụ hôn đầu tiên lên môi Chả Quế, hôm đó vào ngày 4/3/1978 đến ngày hôm nay đã 48 lần kỷ niệm.
Bức hình chụp lúc còn ở Liège năm 2019; một nhành hồng và những lời dấu ái dành cho Chả Quế, những dòng chữ này Chả Quế vẫn còn giữ đến hôm nay, hôm lũ lụt tấn công nhà hắn, bỏ gì thì bỏ những tấm thiệp hay những bức thư của hắn phải đem về. (Photo Ara)
Tháng 3 cũng là sinh nhật của vợ hắn, Chả Quế chào đời vào ngày xuân phân tức là vào ngày đầu tiên của mùa xuân, ngày 21/3/…
Sinh nhật năm 2019 lúc đó chưa có thêm đứa cháu ngoại thứ 5…chồng con và 4 đứa cháu ngoại mừng sinh nhật bà ngoại.
Quầy rượu này Chả Quế mừng sinh nhật hắn, lại chăm sóc lau chùi cả những ly rượu trong bar…rồi vào hôm lũ lụt tràn vào nhà, với sức mạnh của nước đánh vỡ hết ly tách rượu để trong quầy (comptoir) bar, những chai trên quầy cũng rơi rụng…khi dọn dẹp lại để sơn phết lại, đành cho người ta, hết rồi những buổi tối hai vợ chồng ngồi trên 2 taborets nhâm nhi chút đỉnh, chuyện trò với nhau.
Mọi người thấy đấy, ngày hôm nay khác ngày hôm qua và cũng không giống ngày mai, đâu có chuyện một ngày như mọi ngày, lập lại như cũ ! vô thường là vậy cần gì tìm hiểu những triết lý cao siêu. Sau trận lụt hắn vô sản, bán nhà đi ở thuê như những ngày tháng mới chân ướt chân ráo đến Bỉ. (Photo Ara)
Đám cưới của hắn cũng vào mùa xuân, là giữa mùa xuân ngày 22/4.
Trên tấm hình vợ chống đi dạo nơi gần chỗ tổ chức đại hội điện ảnh Canne với giải « palme d’or » mà bên nhà gọi là « cành cọ vàng », bên góc tấm ảnh có ghi ngày 21/4, hắn nói nhỏ vào tai vợ « hôm nay là ngày nhóm họ của nhà gái ». Trước cửa một hý viện là một nghệ thuật điêu khắc, những cây đàn violon xếp chồng lên nhau một cách nghệ thuật. Tấm ảnh này con hắn chup.
Những ngày tết truyền thống, trên bàn thờ nhà hắn cũng có bóng dáng của cành đào, nhánh mai, những ngày ấy Chả Quế dọn dẹp nhà cửa, những tấm thiệp chúc tết được treo trên nhánh mai đào, nhà có không khí tết như ở bên nhà văng vẳng những bài nhạc xuân, những « ly rượu mừng » chờ con cháu về, chỉ một bữa đoàn tụ trong năm là đủ. Nhìn những cánh hoa đào hoa mai nhớ lại, chỉ là cảnh « tết thuở xa xưa » (photo Ara).
Những vùng ôn đới, báo hiệu mùa xuân về ngoài hoa đào cũng có lẫn cả mai, chỉ cần những ngày vừa hết giá rét, nhiệt độ làm người ra ngoài vẫn còn phải khoác chiếc áo manteau nhẹ, loại mai này cũng bắt đầu nở, tên gọi là forthysia, màu sắc không khác nhưng hoa chỉ 4 cánh không tròn trịa như mai bên nhà mà cánh hoa dài. Có lúc hắn làm vườn cho một nhà dưỡng lão, có những bụi mai lớn …tỉa mai cũng là công việc hàng năm, lúc ấy những nụ mai đang lấp ló chỉ cần vài đợt gió báo hiệu mùa xuân, là khoe sắc . Sẵn đem về, để vài ngày sau là hoa rực rỡ…ngoài đường đâu đâu cũng thấy sắc hoa mai vàng (photo Ara).
Từ đầu tháng 3 khí hậu trung bình đã trên 7 độ C, trên những con đường loại đào 5 cánh hay còn gọi là đào cerisier đã ra hoa, Quán café náy gần nhà hắn, bạn bè ghé thăm thường ngồi đây trò chuyện, khu vực này tên là Saint Julien nhưng hắn thích gọi là khu « ngã bảy Auderghem », ngồi đây hắn đếm được đủ 7 ngã đi bảy hướng khác nhau. Hai quán café nằm cạnh nhau, mỗi quán bàn ghế màu khác nhau cho khách hàng chọn. Trước cửa quán là cây đào 5 cánh, cuối tháng 2 đã ngập những cánh hoa . Hoa được trồng xen kẽ, nơi khác là loại đào chùm nở trễ hơn khoảng 3 tuần, cũng vào tháng 3 một số con đường khác lại được trang trí bằng những cây Magnolia người mình gọi là hoa Mộc Lan, hoa và cánh hoa to, cũng nhiều màu sắc khác nhau, hoa nở đầy cành (Photo Ara).
Đây là cây Magnolia người mình gọi là hoa Mộc Lan, hoa và cánh hoa to, cũng nhiều màu sắc khác nhau, hoa nở đầy cành (Photo Ara).
cánh hoa Magnolia (Photo Ara) .
Nơi những con đường khác đón khách bằng những hàng Tilleul, loại này ra hoa vào mùa hè, vàng rực và tỏa hương thơm nhẹ, cây Tilleul đẹp cả 4 mùa (Photo Ara).
Cây Tilleul vàng rực, óng ánh vào mùa thu trên một đoạn đường dọc theo bờ sông Meuse(Photo Ara)
Tận dụng những ngày nắng đẹp, không gian như giao hòa với cây cối, nguyên hòn đảo « Ngoạn Mục » rực màu sắc này cũng còn được gọi là « Đào hoa đảo ».
Chả Quế cũng muốn có những tấm ảnh có đôi có cặp nên hắn vác theo chân 3 càng để có những tấm ảnh kỷ niệm(photo Ara).
Khi đào nở rộ màu sắc đẹp lắm, chỉ mong đừng bị gió táp mưa sa, thời gian đẹp cũng chỉ tối đa 10 ngày, khi cành nhú lá xanh, những nhánh lộc này lấn lướt làm hoa phai màu và chỉ một con gió mạnh là rụng đầy sân .Ngắm trong ống kính hắn thấy đâu đó câu cổ thi « nhân diện đào hoa tương ánh hồng » (Photo Ara).
Khi lộc non bắt đầu xuất hiện ben cạnh hoa thì lúc đó cũng là lúc hoa nở đẹp tối đa để rồi vài ngày sau đó từng cánh rơi rụng (Photo Ara)
Cũng có những khu trồng xen kẽ đào trắng và đào hồng, có nơi khác còn trồng cây lê, hay táo. Những cây này ra hoa cũng rực rỡ(Photo Ara).
Đứng dưới tàn hoa đào mang sắc hồng, khi nắng rọi vào lên ảnh rực rỡ, hắn khen là hồng diện hỏi cần thêm vài chữ nữa không, ả bảo rằng ả chấp ! thế là hắn chịu thua (Photo Ara).
Chuyện đời có sinh thì có tử, từ mầm nụ tí xíu, lớn dần lên, đẹp dần lên, lồ lộ khoe hương khoe sắc rồi cũng đến lúc tàn tạ rơi rụng bên vệ đường; vô thường quá phải không các bác.
Chả Quế nâng những cánh đào rơi rụng nơi đảo (photo Ara).
Khu rừng thay đổi sắc màu đẹp đủ bốn mùa; vừa dứt những trận tuyết mịt mù, chỉ vài ngày sau đã thay da đổi thịt, mơn mởn dậy thì…mùa này dạo trong rừng thú vị lắm, không quá lạnh, khoác chiếc áo Pardessus cũng đủ để dạo trong khu rừng sau nhà, mùa này hoa tỏi gấu trắng xóa hai bên đường (photo Ara).
Chỗ nào cũng thấy sự sống mới vươn lên, cho dù là bãi cỏ nổi trên mặt nước (photo Ara).Chỗ nào cũng thấy sự sống mới vươn lên, cho dù là bãi cỏ nổi trên mặt nước(photo Ara).
Bên bờ của con sông, cỏ xanh mơn mởn một vài chỗ lại điểm thêm vài cánh hoa dại, cũng đủ để tạo thành một bức tranh thiên nhiên ( photo Ara).
Gia đình họ « nhà cúc » kéo nhau về bãi cỏ xanh mở hội hoa xuân .Vợ hắn thích loại cúc Maguerite, bó hoa trong ngày cưới của vợ chồng hắn là loại hoa này, trong thời bao cấp có được bó hoa như vậy cũng là khó khăn (photo Ara)
Một góc khác của château Peralta (Photo Ara).
Hoa đào trên đảo đâu đâu cũng thấy bóng dáng, đường ngang lối dọc cũng rực rỡ ánh hồng chắc kiến trúc sư cũng biết bát quái trận đồ để lạc lối những cặp đôi vào đây tình tự (Photo Ara).
Ngày nào trên đảo này chỉ thấy những rừng chồi…một thời gian sau, người ta đã biến nó thành hòn đảo Ngoạn Mục (Belle-îlle), vào mùa xuân đào nở rực hồng có, trắng có, rộn ràng ngập lối đi những cây anh đào (Photo Ara)
Vợ chồng hắn làm một bộ ảnh kỷ niệm ngày cưới vào năm 2018, lúc đó vợ chồng được 69 tuổi (Photo Ara)..
Một dấu ấn khác để nhận diện mùa xuân là những sắc xanh của cỏ non, cụ Nguyễn Du rất tâm đắc vời màu này, cụ viết lên trong truyện Kiều là « Cỏ non xanh tận chân trời » đã níu gót chân Thúy Kiều để bắt đầu cho một cuộc tình (Photo Ara).
Một góc khác của đảo Ngoạn mục, xa xa là chiếc cầu được dựng lên khi đảo thành hình một khu phúc hợp, với những của hàng thời trang, nhà hàng, café và cả một siêu thị (Photo Ara).
Nhà hắn ở Sài Gòn cũng không xa rạp Olympic, nơi đoàn cải lương Kim Chung đóng đô, tối đói bụng cũng hay ra quán cháo lòng tiết canh đối diện rạp. Giãn tuồng, đào kép túa ra ăn khuya…cũng bắt chuyện làm quen mới biết thế nào là kép độc, kép mùi, đào lẳng, đào thương…bức hình này hắn gọi là « kép độc gặp đào lẳng » mới xứng đào xứng kép phải không các bác. (Photo Ara).
Về phía xa hơn còn giữ lại 2 cây cầu sắt, một cây dành cho xe lửa chở hàng đi qua cây cầu còn lại cho người đi bộ (Photo Ara).
Hồ nước này vào khoảng tháng 10 loài vịt cổ xanh trên rừng xuống nhiều, mùa này cũng là mùa săn cho phép săn vịt trời và có lẽ chúng đến để tránh nạn, những loại khác như gà nước cũng là mùa dắt con lội tung tăng trong một khung cảnh thanh bình, hàng cây dọc theo bờ sông xanh tươi rọi bóng xuống nước (Photo Ara).
Bên hông phía trước của lâu đài Peralta ở AngLeur… nay đã trở thành dĩ vãng (Photo Ara).
Công viên phía sau tòa thị chính Angleur, nơi đây là château Peralta, chỉ cách nhà hắn khoảng 200m, cũng gần khu rừng lên đại học Sart Tilman (thường gọi là ULg) (Photo Ara).
Cái cẳng cao cao, cái cổ cong cong là hình ảnh của một chú hạc hàng năm quay về chốn cũ lúc xuân về (Photo Ara).
Mùa xuân 2019 vào dịp sinh nhật của Chả Quế, vợ chồng có đi chơi ở Venise, đứng dưới cầu Rialto, đây là công trình xây dựng nổi tiếng nhất của Venise. Cầu xây dựng theo mái vòm bắc ngang Kinh lớn, chiếc cầu chỉ 1 nhịp cầu dài 48m. Đông du khách quá nên cũng không lên cầu (photo con Ara).
Lúc này hai vợ chồng còn sống ở Liège, vườn sau nhà có trồng nhiều loại Campanula này, hoa có hình dáng như chuông nên người mình còn gọi là hoa chuông, Hoa Muguet dân dã cũng gọi hoa chuông người sính từ Hán Việt gọi là Linh Lan vì linh cũng có nghĩa là chuông nhỏ. Campanula hay mọc nơi kẽ tường hay các khe đá nứt (photo Ara).
Campanula ưa đất mát, nhẹ, thậm chí là đất đá vôi, nhưng không thích nước đọng vì gây thối rễ, không chịu được khí hậu quá nóng hoặc mùa hè quá khô. Nó sẽ nhanh chóng lấp đầy các khe nứt trên vỉa hè, tường cũ và tường thấp, thích nghi rất tốt với việc trồng trong chậu hoặc bồn, trong chất nền nhẹ và thoát nước tốt. Cũng có nhiều màu khác nhau như xanh trắng, tím…Gần nhà hắn hiện nay, nơi những bức tường đá cũng nhiều cụm hoa tim tím mọc lên từ những kẽ lá mỗi lần găp lại là hắn thêm một tuổi, già thêm một chút.
kỷ niệm 44 năm ngày cưới được gọi là « lễ cưới Topaze » 22/4/1979- 22/4/ 2023
Một loại hoa nhìn khá ngộ nghĩnh, hình dáng như những cây rửa bình sữa vậy, cây có tên là Callistemon, hoa gọi là Rince bouteilles, còn tiếng Việt gọi là cây « tràm bông đỏ » . Hình ảnh này hắn ghi lại nơi một resort ở đảo Corfu (Hy Lạp) mùa xuân năm 2014 (Photo Ara).
Maastricht(Hòa Lan) vào mùa xuân năm 2019(Photo Ara)
Hắn vừa kể xong câu chuyện của vợ chồng hắn vào những mùa xuân lúc đi du lịch các nơi ở trời Âu hay lúc còn ở Liège, tưởng rằng vợ chồng già được yên ổn, cuộc đời lúc nào cũng kèm theo chữ « nhưng » trong kiếp vô thường.
Một tai nạn bất ngờ xảy đến làm gãy chân phải của vợ, phải giải phẫu, kế tiếp là khu vực bị lũ lụt, lại là trận lụt lịch sử cả trăm năm mới xảy ra, phải dọn lên Bruxelles tị nạn và mấy đứa con khuyên ba mẹ ở lại đây, thoáng một cái đã sống nơi thủ đô được 5 năm, đã trở thành dân Bruxellois.
Kể từ lúc chạy nạn lên đây cho đến ngày hôm nay đã được 5 năm, vợ hắn chưa một lần trở lại Liège vì đi lại khó khăn, mà hắn cũng không muốn để Chả Quế bị xúc động mạnh khi trở lại căn nhà cũ chỉ mình hắn đi, về về lo trông coi thợ sửa chữa lại nhà rồi bán. Có đó rồi mất đó, có trong hoàn cảnh mới hiểu được hai chữ « vô thường ». Giã từ hòn đảo Ngoạn Mục, giã từ khu rừng Angleur, giã từ màu sắc bắt mắt của khu đảo đào hoa, của những đóa hoa đào, những rặng Tilleul óng ánh sắc vàng buổi vào thu hay dắt tay nhau đi trong tuyết bay mịt mù … chắc là hàng năm nơi góc nhỏ này, những hoa lá vẫn nhớ đến người đàn bà năm cũ, những bước chân Chả Quế cặp tay gã Ara đang loay hoay với chiếc máy ảnh ghi lại từng kỷ niệm.
Bài Đường thi của Thôi Hộ mà khi đi học các giáo sư hay bảo dịch, có cả trăm bài đã diễn nôm, hắn chọn hai câu cuối để tặng Chả Quế (Nhân diện bất tri hà xứ khứ/ Đào hoa y cựu tiếu xuân phong).
Mặt hoa giờ đã đi đâu vắng
Cợt gió hoa đào vẫn ngóng xuân
Gởi các bạn xem những bức ảnh của những buổi, những năm hai vợ chồng hắn dạo chơi các mùa xuân.
Mùa xuân 2026
Bruxelles 18/4/2026
Đồi Delta-Auderghem-Bruxelles
Ara Phát
Ara Phát kể chuyện 